Niet iedereen weet precies wat een snelkookpan doet. Je hoort vaak dat hij sneller kookt, maar hoe dat dan werkt is meestal minder duidelijk. In deze blog leg ik simpel uit wat een snelkookpan is, wat je ermee kunt en waar hij vooral handig voor is.
Een korte uitleg
Een snelkookpan is een pan met een deksel dat goed afsluit. Tijdens het koken ontstaat er stoom in de pan. Daardoor loopt de druk op. Door die hogere druk wordt de temperatuur in de pan hoger dan bij gewoon koken, en gaart eten sneller.
Dat is eigenlijk de hele basis. Je gebruikt dus druk en stoom om kooktijd te verkorten.
Hoe werkt een snelkookpan?
De werking is minder ingewikkeld dan veel mensen denken. Je doet ingrediënten in de pan, samen met wat vocht. Daarna sluit je het deksel goed af en zet je de pan op het vuur, of je start een elektrisch model.
Zodra het vocht warm wordt, ontstaat er stoom. Die stoom kan niet zomaar ontsnappen, omdat de pan afgesloten is. Daardoor bouwt de druk zich op. Door die druk wordt de temperatuur in de pan hoger, en dat zorgt ervoor dat bijvoorbeeld aardappels, bonen of stoofvlees sneller gaar worden.
Als het gerecht klaar is, moet de druk eerst omlaag voordat je de pan opent. Moderne snelkookpannen zijn daar gelukkig op gemaakt en hebben meerdere beveiligingen.
Waarom kookt alles sneller?
In een gewone pan kookt water bij 100 graden. In een snelkookpan loopt die temperatuur hoger op doordat er druk ontstaat. Daardoor garen ingrediënten sneller.
Dat merk je vooral bij gerechten die normaal best lang nodig hebben. Denk aan stoofvlees, soep, peulvruchten en bouillon. Wat normaal rustig moet pruttelen, gaat in een snelkookpan een stuk rapper.
Wat kun je maken in een snelkookpan?
Een snelkookpan is vooral handig voor gerechten die van zichzelf wat meer tijd vragen.
Denk aan:
- stoofvlees
- soep
- aardappels
- rijst
- bonen en linzen
- bouillon
- kip
- groenten
Voor krokante gerechten is hij minder geschikt. Je krijgt in een snelkookpan namelijk geen knapperig korstje. Ook heel tere ingrediënten kunnen sneller te zacht worden.
Wat zijn de voordelen van een snelkookpan?
Het grootste voordeel is gewoon tijd. Dat is ook meteen de reden waarom veel mensen er blij mee zijn. Gerechten die normaal lang op het vuur staan, zijn veel sneller klaar.
Daarnaast gebruik je vaak minder energie, omdat de kooktijd korter is. Ook fijn: smaken blijven vaak goed behouden, omdat de pan gesloten blijft tijdens het koken.
Wat ik zelf ook handig vind: je hebt minder gedoe met lang wachten. Zeker op drukke dagen is dat mega handig.
Is een snelkookpan veilig?
Ja, een moderne snelkookpan is veilig, zolang je hem gebruikt zoals het hoort. De meeste modellen hebben een vergrendeling, een ventiel en andere beveiligingen waardoor je het deksel niet zomaar open krijgt als er nog druk op staat.
De meeste problemen ontstaan niet door de pan zelf, maar door slordig gebruik. Te weinig vocht gebruiken is zo’n klassieker. De pan te vol doen ook.
Lees de eerste keer dus gewoon even de handleiding. Klinkt saai, maar het scheelt een hoop gehannes.
Voor wie is een snelkookpan handig?
Een snelkookpan is vooral slim als je vaak dingen maakt die normaal lang moeten garen. Soep, stoofgerechten, bonen en bouillon zijn daar goede voorbeelden van.
Kook je vooral heel simpel en snel, dan pak je waarschijnlijk vaker een gewone pan. Voor een eitje, pasta of een snelle groente heb je niet per se een snelkookpan nodig.
Wat is het verschil met een gewone pan?
Het grootste verschil is de druk. Een gewone pan kookt zonder afgesloten systeem. Een snelkookpan houdt stoom vast en bouwt druk op, waardoor de temperatuur hoger wordt en eten sneller gaart.
Een gewone pan geeft je vaak iets meer controle tijdens het koken. Je kunt makkelijker tussendoor roeren, proeven en vocht laten verdampen. Een snelkookpan is juist handig als je snel resultaat wilt.
Wat is het verschil met een slowcooker?
Een slowcooker doet eigenlijk het tegenovergestelde. Daarin gaar je eten juist langzaam en op lage temperatuur. Dat is fijn als je een gerecht uren rustig wilt laten koken.
Een snelkookpan gebruik je juist als je minder tijd hebt. Je krijgt ongeveer hetzelfde idee van zacht en gaar eten, maar dan veel sneller.
Waar moet je op letten als je er een wilt kopen?
Kijk vooral naar het formaat. Een te grote pan is onhandig als je meestal voor één of twee personen kookt. Let ook op of hij geschikt is voor jouw warmtebron, zeker als je op inductie kookt.
Verder zou ik letten op gebruiksgemak. Een duidelijk deksel, een goede drukindicator en onderdelen die later nog los te koop zijn, maken echt verschil.
Wat kun je beter vermijden?
Begin niet meteen met een ingewikkeld recept. Kies eerst iets simpels, zoals aardappels of soep. Dan snap je sneller hoe de pan reageert.
Gooi hem ook niet te vol. En gebruik nooit te weinig vocht. Zonder vocht krijg je geen goede stoomopbouw, en dan werkt het hele systeem niet zoals het moet.
