Een gietijzeren pan inbranden klinkt ingewikkelder dan het is. Je hebt geen speciale spullen nodig, geen ingewikkelde stappen en je hoeft er zeker geen chef voor te zijn.
Wat je wel nodig hebt: wat olie, een beetje geduld en natuurlijk een gietijzeren pan.
Door je pan goed in te branden, ontstaat er een natuurlijke anti-aanbaklaag. Je eten bakt minder snel aan, de pan roest niet en gaat jaren mee.
In deze blog leg ik uit hoe gietijzeren pan inbranden werkt. Stap voor stap, zonder poespas. Ook lees je wanneer het nodig is, welke olie het beste werkt en wat je vooral niet moet doen.
Wat is een seasoning (en waarom is het belangrijk?)
Een seasoning is niks anders dan een ingebakken vetlaag op je gietijzeren pan.
Bij het verhitten van olie polymeriseert het vet, dat wil zeggen: het verandert in een hard, glad laagje. Die laag beschermt je pan tegen roest en zorgt ervoor dat eten minder snel aanbakt.
Zonder seasoning voelt je pan droog, ruw en plakkerig. Met een goede seasoning glijdt je omelet zo uit de pan.
Elke keer dat je kookt en de pan licht invet, bouw je die laag verder op. Maar is de laag beschadigd of helemaal verdwenen? Dan is het tijd om de pan opnieuw in te branden.
Goed om te weten: als je pan snel aanbrandt of er dof uitziet, ligt dat vaak aan een versleten of ontbrekende seasoning. In dat geval kun je ‘m beter eerst schoonmaken. Hoe je dat doet, lees je in onze uitleg over gietijzeren pan schoonmaken.
Wanneer moet je een gietijzeren pan inbranden?
Een nieuwe pan gekocht? Grote kans dat je meteen kunt beginnen met inbranden. Veel gietijzeren pannen worden wel “voorgekruid” verkocht, maar die laag is dun en vaak niet duurzaam. Zelf inbranden geeft betere bescherming.
Ook als je pan dof, plakkerig of roestig is geworden, is opnieuw inbranden een goed idee.
Hier zijn de meest voorkomende momenten waarop je een gietijzeren pan moet inbranden:
- Nieuwe pan zonder beschermlaag
- Na grondig schoonmaken of ontroesten
- Als eten blijft plakken ondanks olie of boter
- Als je pan dof of vlekkerig oogt
- Na gebruik van zeep of schuurspons (per ongeluk of expres)
Twijfel je of het nodig is? Kijk dan eerst hoe je pan eruitziet na het schoonmaken. In deze blog over aangebrande pannen schoonmaken lees je wat je kunt doen als je pan écht in slechte staat is.
Hoe gietijzeren pan inbranden? Stap voor stap
Een gietijzeren pan inbranden hoeft niet ingewikkeld te zijn. Je kunt het doen in de oven of op het fornuis/inductieplaat. Hieronder lees je beide methodes, kies wat voor jou het beste werkt.
Stap 1: Maak je pan goed schoon
Geen vet, geen roest, geen aangekoekte restjes. Begin met een schone pan. Twijfel je hoe? Check dan eerst onze uitleg over gietijzeren pan schoonmaken.
Stap 2: Droog de pan grondig
Gebruik een droge doek of keukenpapier. Zet de pan daarna kort op het fornuis/inductieplaat om het laatste vocht te laten verdampen.
Stap 3: Breng een dun laagje olie aan
Gebruik een olie met een hoog rookpunt, zoals lijnzaadolie of zonnebloemolie. Wrijf een paar druppels uit over de hele pan. Binnenkant, buitenkant, randjes. Begin echt met een paar druppels, je wilt niet te veel olie gebruiken.
Stap 4: Wrijf overtollige olie weg
Gebruik schoon keukenpapier om alle overtollige olie te verwijderen. De pan moet er bijna droog uitzien.
Stap 5: Verhit de pan
Er zijn twee manieren: in de oven of op het fornuis.
In de oven:
Zet de pan ondersteboven in een voorverwarmde oven op 230 °C. Leg een vel aluminiumfolie onderin tegen druppels. Laat de pan 1 uur inbranden en laat daarna afkoelen in de oven.
Op het fornuis:
Zet de pan op middelhoog vuur en verhit ‘m 10 tot 15 minuten. Het oppervlak wordt donker en gaat soms licht walmen. Laat de pan afkoelen en herhaal indien nodig.
Stap 6: Herhaal voor een sterkere laag
Eén keer is meestal genoeg, maar 2 à 3 keer inbranden zorgt voor een gladdere en duurzamere anti-aanbaklaag.
Hoe weet je of het inbranden gelukt is?
Een goed ingebrand gietijzeren pan herken je aan drie dingen:
1. De pan is egaal donker
De kleur verandert naar diepbruin of zwart, en dat is precies wat je wilt. Het oppervlak moet er mat en gelijkmatig uitzien, zonder vlekken of roest.
2. De pan voelt droog aan, niet plakkerig
Als de pan plakkerig is, heb je waarschijnlijk te veel olie gebruikt. Geen ramp, maar je kunt het oplossen door nog een keer goed te verhitten (zonder extra olie).
3. Je eten blijft minder snel plakken
Na een goede seasoning glijdt een gebakken ei makkelijker los, al blijft gietijzer nooit zo glad als een teflonlaag. Maar verschil merk je zeker.
Twijfel je nog of je het goed hebt gedaan? Dan kun je je pan gewoon een tweede of derde keer inbranden. Hoe vaker je dat doet, hoe sterker de laag wordt.
Zo onderhoud je een ingebrande gietijzeren pan
Is je pan eenmaal goed ingebrand? Dan is het een kwestie van bijhouden. Met de juiste verzorging hoef je ’m daarna eigenlijk nooit meer opnieuw in te branden.
Maak de pan na elk gebruik schoon met warm water en een zachte borstel of doek. Geen afwasmiddel. Geen staal. Droog de pan direct goed af, bij voorkeur ook even op het vuur.
Wrijf daarna een klein beetje olie over het oppervlak. Gewoon een dun laagje, met keukenpapier. Zo blijft je seasoning in goede conditie.
Laat je de pan weken in water of gebruik je toch zeep? Dan kan het zijn dat je opnieuw moet beginnen.
Wanneer opnieuw inbranden?
Soms merk je dat je pan niet meer zo fijn bakt als eerst. Dat kan een teken zijn dat de seasoning beschadigd of versleten is. Je kunt opnieuw inbranden als:
- Eten ineens blijft plakken
- De pan dof of vlekkerig is geworden
- Je lichte roestplekken ziet
- Je per ongeluk zeep of schuurspons hebt gebruikt
Twijfel je? Dan kun je altijd één keer opnieuw inbranden. Dat kan geen kwaad en maakt je pan vaak weer als nieuw.
