Een aangebrande pan schoonmaken met een vaatwastablet werkt vooral goed bij hardnekkige zwarte resten op de bodem. Het tablet lost vet en aangekoekt vuil los, maar is wel vrij krachtig spul, dus je gebruikt deze methode niet bij elke pan zomaar.
Wanneer een vaatwastablet helpt
Een vaatwastablet is handig bij een pan met een flinke aangebrande laag. Denk aan aangekoekte saus, rijst, melk, vet of een zwarte bodem die met gewoon afwassen niet loskomt. Het werkt vooral goed bij rvs pannen en emaille pannen zonder beschadigingen.
Bij een lichte aanslag is een vaatwastablet vaak niet nodig. Dan is warm water met afwasmiddel, baking soda of azijn meestal mild genoeg. Een vaatwastablet is meer de stevige aanpak voor een pan die duidelijk een slechte dag heeft gehad.
Zo maak je de pan schoon
Laat de pan eerst afkoelen. Giet geen koud water in een gloeiend hete pan, want door dat snelle temperatuurverschil kan de bodem kromtrekken. Haal losse resten weg met een houten lepel, siliconen spatel of zachte borstel.
Vul de pan daarna met heet water tot de aangebrande laag onder water staat. Leg er één vaatwastablet in, of een half tablet bij een kleine pan. Laat dit 30 minuten tot een paar uur weken.
Bij een rvs of emaille pan kun je het water ook kort verwarmen. Laat het mengsel 5 tot 10 minuten zacht pruttelen en zet daarna het vuur uit. Laat de pan nog even staan en maak de resten los met een zachte spons, afwasborstel of houten spatel.
Was de pan daarna altijd goed af met warm water en afwasmiddel. Spoel ruim na, zodat er geen resten van het vaatwasmiddel achterblijven. Een vaatwastablet hoort prima in de vaatwasser, maar niet als extra smaakmaker in je volgende pastasaus.
Nachtje laten weken
Een pan een nacht laten weken met een vaatwastablet kan bij rvs of onbeschadigd emaille. Gebruik heet water, leg het tablet erin en laat de pan gewoon staan. De volgende ochtend maak je de resten meestal makkelijker los.
Doe dit liever niet bij antiaanbakpannen, keramische pannen, aluminium, gietijzer of plaatstaal. Daar kan een lange inwerktijd de laag of het materiaal aantasten. Bij twijfel kies je kort weken en zacht schoonmaken.
Per soort pan
Rvs pan
Een rvs pan kan meestal goed tegen een vaatwastablet. Je kunt de pan laten weken of het water kort verwarmen. Gebruik daarna een zachte spons of afwasborstel, en spoel de pan goed na.
Blijft er een donkere waas zitten, herhaal de behandeling dan liever dan dat je meteen met staalwol aan de slag gaat. Rvs is stevig, maar krassen blijven gewoon krassen.
Emaille pan
Bij emaille werkt een vaatwastablet alleen goed als de glazuurlaag nog heel is. Gebruik heet water en laat het tablet rustig oplossen. Maak de pan schoon met een zachte spons en vermijd metalen schuursponsjes.
Als er stukjes emaille missen of de laag dof en beschadigd is, moet je voorzichtig zijn. Sterke middelen kunnen de beschadigde plekken verder aantasten.
Antiaanbakpan
Bij een antiaanbakpan is een vaatwastablet meestal niet de beste keuze. Vaatwasmiddel is sterk en kan de coating sneller aantasten, zeker als je het lang laat weken of verhit. Gebruik liever warm water, afwasmiddel en een zachte spons.
Is de pan echt aangebrand, dan kun je hooguit kort weken met warm water en een klein stukje tablet. Spoel daarna extra goed na. Als de coating bobbelt, loslaat of diep bekrast is, kun je de pan beter vervangen.
Keramische pan
Een keramische pan maak je liever niet schoon met een sterke vaatwastablet-oplossing. De laag kan ruwer worden, waardoor eten daarna sneller blijft plakken. Kies liever voor warm water en mild afwasmiddel.
Voor lichte aanslag is schoonmaken met baking soda vaak vriendelijker voor de pan. Houd het bij een dun papje, even laten inwerken en rustig schoonvegen.
Gietijzer en plaatstaal
Gebruik geen vaatwastablet bij gietijzer of plaatstaal met een ingebrand laagje. Het middel kan de beschermlaag verwijderen, waardoor de pan sneller gaat roesten. Heet water, een houten spatel en goed drogen zijn hier veiliger.
Vet de pan na het schoonmaken licht in. Zo blijft de beschermlaag beter in vorm en voorkom je dat de pan droog en roestgevoelig wordt.
Aluminium pan
Bij aluminium is een vaatwastablet geen fijne keuze. Vaatwasmiddel kan vlekken of verkleuring geven, vooral bij kaal aluminium. Gebruik liever warm water met afwasmiddel en een zachte spons.
Niet mengen
Meng een vaatwastablet niet met bleekmiddel, chloor of andere sterke schoonmaakmiddelen. Daar kunnen vervelende dampen bij vrijkomen. Gebruik gewoon heet water en één tablet, dat is al krachtig genoeg.
Azijn en cola horen bij andere schoonmaakmethodes. Bij een aangebrande pan die vooral moet losweken, kan azijn gebruiken handiger zijn. Cola is milder, maar laat sneller een plakkerig laagje achter als je het niet goed wegspoelt.
Voor een pan met lichte aangekoekte resten is cola laten inwerken soms genoeg. Bij een dikke zwarte laag werkt een vaatwastablet meestal sterker, vooral op rvs.
Veilig schoonmaken
Draag eventueel huishoudhandschoenen als je gevoelig bent voor schoonmaakmiddelen. Een opgelost vaatwastablet kan je huid uitdrogen of irriteren. Zet ook een raam open als je het water verwarmt.
Gebruik geen metalen krabber in pannen met een coating. Ook bij rvs en emaille is rustig losmaken beter dan hard schrapen. De weektijd doet het meeste werk.
Veelgemaakte fouten
Een vaatwastablet te lang laten zitten in een gevoelige pan geeft sneller schade dan resultaat. Vooral coatings, aluminium, gietijzer en plaatstaal kunnen daar slecht tegen. Kort weken is dan veiliger dan een hele nacht.
Ook te hard schrobben maakt de pan niet beter schoon. Als de resten nog vastzitten, heeft de pan meer weektijd nodig. Herhaal de behandeling met vers heet water in plaats van steeds harder te poetsen.
Gebruik geen vaatwastablet als de pan al beschadigd is. Een loslatende antiaanbaklaag of kapotte emaillelaag wordt niet meer netjes door een schoonmaakmiddel. Dan haal je hooguit vuil weg, maar de pan blijft beschadigd.
Veelgestelde vragen
Kan een vloeibaar vaatwasblokje ook?
Ja, dat kan meestal ook. Gebruik heet water en laat het blokje oplossen, maar gebruik niet meer dan nodig. Spoel de pan daarna extra goed na.
Hoeveel vaatwastabletten gebruik je?
Voor één pan is één tablet genoeg. Bij een kleine pan kun je ook een half tablet gebruiken. Meer tabletten maken de methode niet automatisch beter.
Mag je een vaatwastablet in de pan koken?
Bij rvs en emaille kan kort zacht pruttelen meestal wel. Doe dit niet bij pannen met antiaanbaklaag, keramische laag, aluminium, gietijzer of plaatstaal.
Waarom voelt de pan glad na het schoonmaken?
Er kunnen nog resten van het vaatwasmiddel op de pan zitten. Was de pan nog een keer met warm water en afwasmiddel en spoel hem ruim na.
