Een aangebrande pan schoonmaken met baking soda werkt goed bij aangekoekte resten op de bodem. Baking soda weekt vuil los en schuurt heel licht, zonder dat je meteen grof geweld nodig hebt.
Baking soda of soda
Baking soda is niet hetzelfde als schoonmaaksoda. Baking soda heet ook wel zuiveringszout of natriumbicarbonaat en wordt ook in de keuken gebruikt. Schoonmaaksoda is sterker en meer bedoeld voor schoonmaken, maar kan ook sneller te agressief zijn voor sommige pannen.
Gebruik voor deze methode dus baking soda. Dat is mild genoeg voor veel pannen, zolang je geen harde schuurspons of metalen krabber gebruikt. De kracht zit vooral in weken, verwarmen en rustig losmaken.
Zo maak je de pan schoon
Laat de aangebrande pan eerst afkoelen. Zet hem niet meteen onder koud water als hij nog gloeiend heet is, want een panbodem kan daardoor kromtrekken. Haal losse resten weg met een houten lepel, siliconen spatel of zachte borstel.
Strooi daarna 1 tot 2 eetlepels baking soda op de aangebrande bodem. Voeg een laagje warm water toe, net genoeg om de zwarte of bruine plekken te bedekken. Roer het kort door, zodat de baking soda goed verdeeld is.
Zet de pan op laag vuur en laat het mengsel 5 tot 10 minuten zacht pruttelen. Zet daarna het vuur uit en laat de pan nog 15 tot 30 minuten staan. Maak de resten los met een houten of siliconen spatel en was de pan daarna af met warm water en afwasmiddel.
Baking soda papje
Bij plekken op de zijkant of buitenkant van de pan werkt een papje vaak handiger. Meng baking soda met een klein beetje water tot een dikke pasta. Smeer dit op de aangebrande plekken en laat het 30 tot 60 minuten zitten.
Wrijf daarna met een zachte spons over de plek. Voeg een paar druppels water toe als het papje te droog wordt. Bij een rvs pan mag je iets steviger poetsen, maar bij een antiaanbakpan blijf je voorzichtig.
Hardnekkige aanslag
Blijft er na de eerste ronde nog een donkere laag zitten, herhaal dan de behandeling met vers water en nieuwe baking soda. Oude, vieze weekresten doen weinig meer. Weggooien, afspoelen en opnieuw beginnen werkt beter.
Bij hardnekkige resten helpt geduld meer dan kracht. Laat de pan langer weken of verwarm het mengsel nog een keer rustig. Als je hard moet schrapen, is de laag nog niet goed los.
Per soort pan
Rvs pan
Een rvs pan kan meestal goed tegen baking soda. Je kunt de pan kort verwarmen met water en baking soda en daarna de bodem schoonmaken met een zachte spons of niet-krassende borstel. Gebruik liever geen staalwol, want dat kan krassen geven.
Emaille pan
Bij emaille werkt baking soda vaak prima, zolang de laag nog heel is. Maak een mild papje of laat warm water met baking soda weken. Schrob niet met metaal, want krasjes in emaille krijg je niet meer netjes weg.
Antiaanbakpan
Bij een antiaanbakpan gebruik je baking soda alleen mild. Laat warm water met baking soda weken en maak de pan schoon met een zachte spons. Kook het mengsel niet hard door en gebruik nooit een ruwe schuurspons, want de coating beschadigt sneller dan je denkt.
Keramische pan
Een keramische pan kun je schoonmaken met een dun papje van baking soda en water. Laat het even zitten en wrijf daarna rustig schoon. Te hard schuren maakt het oppervlak ruwer, waardoor eten later juist sneller blijft plakken.
Gietijzer en plaatstaal
Gebruik baking soda bij gietijzer en plaatstaal alleen voorzichtig. Een klein beetje op een natte spons kan helpen bij aangekoekte resten, maar laat de pan niet lang weken. Droog de pan meteen goed af en vet hem licht in, anders kan hij gaan roesten.
Baking soda mengen
Baking soda wordt vaak gemengd met azijn, maar dat is niet altijd nodig. Het bruisen ziet er actief uit, maar na de reactie blijft vooral een mild mengsel over. Voor een verbrande bodem werkt baking soda met warm water vaak rustiger en gerichter.
Is de pan vooral zwart en aangekoekt door zure of kleverige resten, dan kan schoonmaken met azijn soms handiger zijn. Bij lichte aanslag kun je ook cola laten inwerken, maar dat laat door de suiker sneller een plakkerig laagje achter.
Meng baking soda nooit zomaar met sterke schoonmaakmiddelen. Gebruik ook geen bleekmiddel in combinatie met andere middelen. Een aangebrande pan is vervelend, maar een keuken vol rare dampen is nog net iets minder gezellig.
Veelgemaakte fouten
Te veel baking soda gebruiken maakt de pan niet automatisch schoner. Een paar eetlepels zijn meestal genoeg. Een dikke droge laag werkt minder goed dan een mengsel dat echt kan weken.
Een tweede fout is te snel schrobben. Baking soda moet eerst de kans krijgen om aangekoekte resten los te maken. Als je meteen hard gaat poetsen, beschadig je vooral de pan en niet het vuil.
Let ook op met beschadigde coatings. Als de antiaanbaklaag loslaat, bobbelt of diep bekrast is, maakt baking soda de pan niet meer veilig of glad. Dan is schoonmaken niet meer de oplossing.
Na het schoonmaken
Was de pan na baking soda altijd af met warm water en afwasmiddel. Spoel goed na, zodat er geen korrelig laagje achterblijft. Droog de pan daarna af met een schone doek.
Bij rvs voorkom je zo watervlekken. Bij gietijzer en plaatstaal voorkom je roest. Bij pannen met coating zie je meteen of de bodem weer glad en schoon aanvoelt.
Veelgestelde vragen
Kun je baking soda een nacht laten weken?
Bij rvs en emaille kan dat meestal wel, zolang de pan niet beschadigd is. Bij antiaanbakpannen, keramische pannen, gietijzer en plaatstaal is korter weken beter.
Helpt baking soda tegen aangebrande melk?
Ja, baking soda kan aangebrande melk losweken. Verwarm water met baking soda rustig in de pan en laat het daarna nog even staan voordat je de resten losmaakt.
Is baking soda veilig voor een antiaanbakpan?
Ja, als je het mild gebruikt. Laat het weken met warm water en gebruik alleen een zachte spons. Hard schrobben kan de antiaanbaklaag beschadigen.
Waarom blijft er wit poeder achter?
Dat zijn resten van de baking soda. Was de pan nog een keer af met warm water en afwasmiddel en spoel hem goed na.
