Een aangebakken braadpan schoonmaken lukt meestal zonder hard schrobben. Met warm water, baking soda en een zachte borstel krijg je de meeste resten los zonder de pan te beschadigen.
Eerst de pan bekijken
Kijk eerst van welk materiaal je braadpan is. Veel braadpannen zijn van geëmailleerd gietijzer. Die hebben een gladde, harde laag aan de binnenkant, vaak wit, crème, zwart of donkergrijs.
Bij emaille wil je vooral niet te grof werken. Metalen schuursponsjes, staalwol en agressieve middelen kunnen krassen maken. Die krassen krijg je niet meer netjes weg, hoe lief je daarna ook naar de pan kijkt.
Heb je een braadpan van kaal gietijzer, dus zonder gladde emaillelaag, dan gelden andere regels. Zo’n pan heeft een beschermlaag van olie nodig en mag niet lang weken. Bij zo’n pan kun je beter de aanpak voor een aangebakken gietijzeren pan schoonmaken gebruiken.
Basisaanpak
Laat de braadpan eerst afkoelen tot hij nog warm is, maar niet meer gloeiend heet. Zet nooit een hete braadpan direct onder koud water. Door het snelle temperatuurverschil kan de pan beschadigen of kromtrekken.
Schep losse resten uit de pan met een houten spatel of kunststof pannenschraper. Vul de pan daarna met warm water en een beetje afwasmiddel. Laat dit 15 tot 30 minuten staan, zodat vet en aangebakken eten los kunnen weken.
Schrob daarna met een zachte afwasborstel of niet-krassende spons. Werk rustig over de bodem en langs de randen, want daar blijven saus, vleesresten en kruiden vaak het hardst plakken. Spoel de pan goed na en droog hem direct af.
Hardnekkige resten
Blijven er zwarte of bruine stukken vastzitten, vul de pan dan met een laag water. Zet de pan op laag tot middelhoog vuur en laat het water rustig warm worden. Het hoeft niet hard te koken, als de resten maar losser worden.
Schraap tijdens het verwarmen voorzichtig over de bodem met een houten lepel. Bij een geëmailleerde braadpan gebruik je liever geen metaal, want emaille is sterk maar niet onverwoestbaar. Zodra de resten loskomen, giet je het water weg en maak je de pan opnieuw schoon met warm water en afwasmiddel.
Zit de aangekoekte laag vooral aan de onderkant van de pan, dus aan de buitenkant die op het fornuis staat, dan is dat een ander soort vuil. In dat geval draait het niet om eten in de pan, maar om vet, roet of overgekookte resten op de buitenkant. Daarvoor werkt een aanpak voor een aangebrande bodem van een pan beter.
Baking soda gebruiken
Baking soda is handig bij aangebakken resten in een braadpan. Strooi 1 of 2 eetlepels baking soda in de pan en voeg een laagje warm water toe. Laat dit even staan of verwarm het een paar minuten op laag vuur.
Bij hardnekkige resten kun je er ook een papje van maken. Meng baking soda met een klein beetje water en smeer dit op de aangebakken plekken. Laat het 15 tot 30 minuten inwerken en schrob daarna met een zachte spons of borstel.
Spoel de pan daarna goed uit. Baking soda is mild, maar je wilt geen restjes in je volgende stoofpot. Zeker niet als die stoofpot eigenlijk de comeback van je pan moest worden.
Schoonmaaksoda en vaatwastablet
Schoonmaaksoda werkt sterker dan baking soda. Dat kan handig zijn bij een flinke aangebakken laag, maar gebruik het met beleid. Zeker bij emaille is zachter beginnen vaak beter dan meteen naar het zwaarste middel grijpen.
Wil je schoonmaaksoda gebruiken, doe dan een eetlepel in een laag warm water en verwarm dit kort. Laat het niet uren staan en schrob daarna met een zachte borstel. Spoel de pan extra goed na, zodat er geen sodaresten achterblijven.
Een vaatwastablet wordt soms gebruikt bij erg aangekoekte pannen, maar bij een mooie geëmailleerde braadpan is dat niet mijn eerste keuze. Het middel is vrij krachtig en kan de pan dof maken als je het te lang laat inwerken. Gebruik het alleen als mildere methodes niets doen en laat de pan daarna goed naspoelen.
Aangebrande melk of saus
Melk, roomsaus en kaassaus branden anders aan dan vlees of aardappels. Ze bevatten eiwitten, vet en soms suiker, waardoor er snel een taaie laag op de bodem ontstaat. Hard schrobben maakt het dan niet altijd beter.
Laat zuivelresten eerst losweken met warm water. Daarna helpt baking soda vaak beter dan alleen afwasmiddel. Bij een flinke zuivellaag is de aanpak voor aangebrande melk in een pan passender, omdat die resten snel opnieuw vastplakken als je te grof werkt.
Gebruik geen scherpe mesjes om melk- of sausresten los te steken. Daarmee beschadig je de binnenkant van de braadpan en blijft eten later juist sneller plakken.
Vlekken na schoonmaken
Een braadpan kan na het schoonmaken nog bruine of gelige vlekken hebben. Dat betekent niet altijd dat de pan nog vies is. Vooral lichte emaille verkleurt na stoofvlees, tomatensaus, kruiden of lang sudderen.
Voelt de bodem glad en schoon aan, dan kun je de pan gewoon gebruiken. Wil je de vlekken lichter maken, gebruik dan een papje van baking soda en water. Laat dit kort inwerken en poets met een zachte spons.
Blijven de vlekken zitten, laat ze dan liever zitten dan dat je de pan kapot schuurt. Een lichte verkleuring is minder erg dan krassen in de kooklaag. Je braadpan hoeft niet terug naar showroomstand om goed te werken.
Wat je beter laat
Gebruik geen staalwol of metalen schuurspons in een geëmailleerde braadpan. Daarmee kun je fijne krasjes maken waar vuil later makkelijker in blijft hangen. Ook schuurpoeder is vaak te grof.
Laat een braadpan niet een nacht weken als je niet zeker weet van welk materiaal hij is. Bij emaille kan kort weken prima, maar kaal gietijzer kan gaan roesten. Droog de pan daarom altijd goed af na het schoonmaken.
Gebruik geen ovenreiniger, chloor of agressieve ontvetter in de pan. Die middelen zijn te heftig voor normaal keukenwerk en kunnen de afwerking aantasten. Meestal kom je met warm water, afwasmiddel, baking soda en geduld al een heel eind.
Aanbakken voorkomen
Laat een braadpan rustig warm worden voordat je vlees, groente of saus toevoegt. Zet het vuur niet meteen hoog, want braadpannen houden warmte lang vast. Te heet beginnen is een snelle route naar een zwarte bodem.
Gebruik genoeg vet en roer niet te laat. Vooral bij stoofvlees, ui, tomatenpuree en kruiden kan de bodem snel aankoeken als er te weinig vocht of vet in de pan zit. Voeg op tijd een scheutje water, bouillon of wijn toe als je ziet dat er bruine stukjes te hard vast gaan zitten.
Laat aangebakken resten niet opdrogen tot de volgende dag. Maak de pan schoon zodra hij genoeg is afgekoeld. Dan zijn vet en saus nog zacht genoeg om los te krijgen zonder een kleine sportsessie boven de gootsteen.
Veelgestelde vragen
Mag een braadpan in de vaatwasser?
Sommige geëmailleerde braadpannen kunnen volgens de fabrikant in de vaatwasser, maar met de hand afwassen is meestal beter. De vaatwasser kan de pan dof maken en is niet ideaal voor dagelijks onderhoud.
Mag je azijn gebruiken in een braadpan?
Een klein beetje azijn kan bij kalkaanslag helpen, maar voor aangebakken eten is baking soda meestal handiger. Laat azijn niet lang in de pan staan, zeker niet als je niet zeker weet welk materiaal je pan heeft.
Waarom blijft eten plakken in mijn braadpan?
Eten blijft vaak plakken door te weinig vet, te hoog vuur of te weinig vocht. Ook oude aangekoekte resten kunnen ervoor zorgen dat nieuw eten sneller vastbakt.
Is een verkleurde braadpan nog veilig?
Een verkleurde braadpan is meestal nog veilig als de binnenkant glad is en er geen stukjes emaille loslaten. Gebruik de pan niet meer als de kooklaag diepe barsten of losse schilfers heeft.
